Astrognozija – putovanje kroz sazviježđa
Astronomija je bila ishodište mnogih važnih otkrića u nauci, a ljudski interes i čežnja da razumije i objasni nebeske pojave još od antike dovela je konačno do naučne revolucije i modernog doba u kome smo sada. Sa aspekta nastave i popularizacije nauke među mladima, ona i dan danas ima jednaku moć da inspiriše i angažuje jer teško da postoji ijedna osoba koja makar u jednom periodu svog života nije imala interes za astronomske i svemirske teme. Tema ovog predavanja biće praktični prvi koraci u astronomiji. U prvom dijelu ono će se baviti objašnjenjem nebeske sfere, njenog kretanja, objekata i sazviježđa koje možemo pronaći na njoj s posebnim naglaskom na samostalno praktično pronalaženje ovih objekata i posmatranja koje možemo napraviti već i golim okom, a kasnije i teleskopom. Pri tome će biti prezentirani teleskopi koji će se koristiti tokom posmatranja.
U drugom dijelu predavanja biće predstavljen mali naučnoistraživački projekat već započete izgradnje meteorske mreže BiH. Naime, uz pomoć malih nadzornih kamera namijenjenih za lošije uslove osvjetljenja, moguće je u njihovom videu detektovati dovoljan broj zvijezda u većem vidnom polju na nebu. Praćenje ovog videa i detekcijom promjena u njemu, specijalnim za to napisanim softverom, omogućava detekciju i astrometriju meteora. Snimci više takvih kamera postavljenih na raznim lokacijama mogu se kombinovati da bi se triangulacijom izračunala putanja meteorske čestice kroz atmosferu, odredila njena brzina, zatim orbita kojom se ona kretala oko Sunca prije sudara sa Zemljom, a u slučaju da to malo tijelo nije u potpunosti izgorijelo, moguće je ovim putem izračunati i mjesto njenog pada. Bosanskohercegovačka meteorska mreža do sada ima šest aktivnih kamera koje su uključene u projekat Globalne Meteorske Mreže (Global Meteor Network), a koja već ima 2500 kamera postavljenih širom planete i daje ozbiljne naučne rezultate.
Predavač
Nedim Mujić rođen je u Sarajevu 1. januara 1977. godine. Diplomirao je i magistrirao na opštem smjeru Odsjeka za fiziku Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Sarajevu. Osnovna motivacija za upis na ovaj odsjek bila mu je astronomija, kojom se bavi od djetinjstva i koja je ostala njegov trajni interes i hobi.
Od decembra 2005. godine zaposlen je kao asistent na Odsjeku za fiziku Prirodno-matematičkog fakulteta u Sarajevu, gdje je izvodio vježbe iz gotovo svih oblasti opšte fizike, kao i iz računara, matematike i astronomije. Od marta 2013. godine angažovan je kao stručni saradnik u Laboratoriji za mjerenje radioaktivnosti Veterinarskog instituta pri Veterinarskom fakultetu Univerziteta u Sarajevu. Njegovi osnovni zadaci uključuju mjerenja pomoću detektora jonizujućeg zračenja (HPGe detektora gama zračenja), njihovu kalibraciju, računarsko modeliranje i analizu rezultata mjerenja.
Na Prirodno-matematičkom fakultetu Univerziteta u Sarajevu trenutno je angažovan kao stručnjak iz prakse na predmetima iz oblasti astronomije i astrofizike. Njegov primarni profesionalni i naučni interes i dalje su astronomija i astrofizika, zbog čega je kontinuirano posvećen njihovoj promociji, posebno među mladima, smatrajući da to može značajno doprinijeti popularizaciji fizike i nauke uopšte.
Bio je komentor na dva maturska rada iz oblasti astrofizike te jedan od koordinatora projekta „Astronomija kao bajka“, namijenjenog učenicima osnovnih škola, koji realizuje Fondacija „Iskre znanja“. U više navrata učestvovao je kao predavač na Ljetnim astronomskim školama za djecu u Brodarici kod Šibenika, organizovanim u saradnji sa Savezom astronomskih društava Hrvatske, na kojima su učestvovali i srednjoškolci iz Bosne i Hercegovine.
Nakon obnove Astronomskog društva „Orion“ u Sarajevu, aktivno je učestvovao u organizaciji njegovog rada, posebno u segmentima javnih posmatranja neba i edukativnih predavanja za članove društva i širu javnost. Vodio je i prvi poslijeratni kurs astronomije u Sarajevu, organizovan u okviru ovog društva, te je autor priručnika namijenjenog polaznicima kursa.
Bio je član koordinacionog odbora za obilježavanje Međunarodne godine astronomije 2009. godine, koja je održana pod pokroviteljstvom UNESCO-a. U okviru te inicijative realizovan je značajan projekat „1000 Galileoskopa za 1000 škola u BiH“. Također je aktivno učestvovao u inicijativi za obnovu opservatorije na Čolinoj kapi.
Organizator je rada Bosanskohercegovačke meteorske mreže, sistema kamera za noćno snimanje neba, registraciju meteora te izračunavanje njihovih putanja i orbita. Mreža je prvobitno djelovala u okviru Astronomskog društva „Orion“, a kasnije je registrovana kao samostalno udruženje i uključena u međunarodni projekat Global Meteor Network, u kojem trenutno učestvuje sa više aktivnih kamera u Bosni i Hercegovini.
